ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1973/2515

ประเด็นกฎหมาย

ไวยาวัจกรของวัดที่ให้กู้เงินของวัดในฐานะตัวแทนของวัด โดยไม่ได้รับมอบอำนาจจากเจ้าอาวาสหรือผู้รักษาการแทน มีอำนาจฟ้องผู้กู้ให้ชำระหนี้แทนวัดหรือไม่

หลักกฎหมาย

ไวยาวัจกรที่ให้กู้เงินของวัดและทำสัญญาในฐานะไวยาวัจกรของวัด ถือเป็นตัวแทนของวัด เจ้าอาวาสหรือผู้รักษาการแทนเท่านั้นที่มีอำนาจฟ้องคดีแทนวัด ไวยาวัจกรซึ่งไม่ได้รับมอบอำนาจจากเจ้าอาวาสหรือผู้รักษาการแทนให้ดำเนินคดี ไม่มีอำนาจฟ้องแทนวัด

คำวินิจฉัย

ศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ที่ให้ยกฟ้องโจทก์ เนื่องจากโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องแทนวัดสระเรียง

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์เป็นไวยาวัจกรของวัดสระเรียง ให้กู้เงินของวัดแก่จำเลยในฐานะตัวแทนของวัด โดยไม่ได้รับมอบอำนาจจากเจ้าอาวาสหรือผู้รักษาการแทนให้ฟ้องคดี จำเลยต่อสู้ว่าโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1973/2515นายปลื้ม กมุกะมกุลโจทก์นายประสิทธิ์ บุณแก้วสุขจำเลย ป.พ.พ. ม. 75, ม. 797, ม. 800 ป.วิ.พ. ม. 55, ม. 60, ม. 142, ม. 177, ม. 225 พ.ร.บ.คณะสงฆ์ พ.ศ.2505 ไวยาวัจกรให้กู้เงินของวัดและทำสัญญาในฐานะไวยาวัจกรของวัด ซึ่งเท่ากับทำสัญญาในฐานะตัวแทนของวัด เมื่อจะฟ้องผู้กู้ให้ชำระหนี้ เจ้าอาวาสหรือผู้รักษาการแทนเท่านั้นที่มีอำนาจฟ้องคดีแทนวัด ไวยาวัจกรซึ่งไม่ได้รับมอบอำนาจจากเจ้าอาวาสหรือผู้รักษาการแทนให้ดำเนินคดี หามีอำนาจฟ้องแทนวัดได้ไม่เมื่อจำเลยต่อสู้ไว้ในคำให้การว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง ศาลอุทธรณ์ย่อมยกประเด็นเรื่องอำนาจฟ้องขึ้นวินิจฉัยได้ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระหนี้บางส่วน จำเลยไม่อุทธรณ์ โจทก์ฝ่ายเดียวอุทธรณ์ขอให้จำเลยชำระหนี้เต็มจำนวน เมื่อปรากฏว่าโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องศาลอุทธรณ์ย่อมมีอำนาจพิพากษายกฟ้องโจทก์เสียทั้งหมด (ข้อกฎหมายวรรคท้ายสรุปจากผลแห่งคำพิพากษา และโปรดสังเกตคำพิพากษาฎีกาที่ 678/2490 เทียบเคียง)โจทก์ฟ้องเรียกเงินที่จำเลยกู้โจทก์ในฐานะไวยาวัจกรของวัดสระเรียงจำนวน 5,500 บาทพร้อมดอกเบี้ย จำเลยต่อสู้ว่าไม่เคยกู้ยืมเงินโจทก์ เงินจำนวนนั้นเป็นของวัดสระเรียงแม้โจทก์เป็นผู้ให้กู้ก็โดยเป็นไวยาวัจกรของวัด โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง จำเลยเคยกู้เงินของวัดสระเรียง 4,000 บาท แต่ก็ชำระแล้ว ศาลชั้นต้นฟังว่า จำเลยทำสัญญากู้กับโจทก์โดยโจทก์ทำแทนวัดสระเรียง จำเลยได้ชำระเงินให้กับเจ้าอาวาสในขณะนั้นรับไปแล้ว 4,000 บาท คงค้างเงินต้นอีก 1,500 บาท พิพากษาให้จำเลยชำระเงินต้นที่ค้าง พร้อมดอกเบี้ย โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์เห็นว่า คำฟ้องใส่ชื่อโจทก์โดยไม่แสดงฐานะอย่างอื่นถือว่าฟ้องในฐานะส่วนตัว แม้ฟ้องจะบรรยายว่าฟ้องในนามว