ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3483/2525

ประเด็นกฎหมาย

การกำหนดค่าทดแทนที่ดินและสิ่งปลูกสร้างในการเวนคืนเพื่อสร้างทางพิเศษ และการกำหนดเงื่อนไขการจ่ายเงินค่าทดแทนโดยไม่ให้รับทั้งหมดในคราวเดียวชอบด้วยกฎหมายห

หลักกฎหมาย

การกำหนดค่าทดแทนที่ดินต้องใช้ราคาธรรมดาที่ซื้อขายในท้องตลาดในวันที่พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินที่จะเวนคืนใช้บังคับ ตามประกาศคณะปฏิวัติฉบับที่ 295 ข้อ 76 ซึ่งนำมาใช้บังคับโดยอนุโลมตามประกาศคณะปฏิวัติฉบับที่ 290 ข้อ 23 การกำหนดเงื่อนไขการจ่ายเงินค่าทดแทนโดยไม่ให้รับทั้งหมดในคราวเดียวไม่ชอบ เพราะประกาศ

คำวินิจฉัย

ศาลฎีกาพิพากษาแก้คำพิพากษาศาลอุทธรณ์ โดยให้จำเลยที่ 1 ไม่ต้องใช้เงินค่าทดแทนสิ่งปลูกสร้างจำนวน 165,000 บาท พร้อมดอกเบี้ย นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์เป็นเจ้าของที่ดินโฉนดเลขที่ 9445 แขวงทุ่งมหาเมฆ เขตยานนาวา กรุงเทพมหานคร เนื้อที่ 203 ตารางวา พร้อมสิ่งปลูกสร้าง 3 หลัง ถูกเวนคืน 198 ตารางวาเพื่อสร้างทางพิเศษสายดินแดง-ท่าเรือ จำเลยที่ 1 กำหนดค่าทดแทนที่ดินราคาตารางวาละ 8,000 บาท รวม 1,584,000 บาท บ้านและสิ่งปลูกสร้าง 571,915.48 บาท พืชผล 5,47

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3483/2525นายสมบัติ วัฒนาโจทก์การทางพิเศษแห่งประเทศไทย กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 420 ป.วิ.พ. ม. 142 ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 290 พ.ร.ฎ.กำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืน ในท้องที่เขตพญาไท เขตปทุมวัน เขตพระโขนง และเขตยานนาวา กรุงเทพมหานคร พ.ศ.2517 ที่ดินของโจทก์อยู่ในบริเวณที่ที่จะเวนคืนเพื่อสร้างทางพิเศษ การที่จำเลยที่ 1 กำหนดค่าทดแทนราคาที่ดินของโจทก์ตามราคาปานกลางที่กรมที่ดินประเมินเพื่อให้เป็นทุนทรัพย์สำหรับเก็บค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมเป็นการไม่ชอบเพราะประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 290 ลงวันที่27 พฤศจิกายน 2515 ข้อ 23 ระบุให้นำบทบัญญัติของกฎหมายว่าด้วยทางหลวงในส่วนที่ว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์เพื่อสร้างหรือขยายทางหลวงมาใช้บังคับโดยอนุโลมคือ ประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 295 ลงวันที่28 พฤศจิกายน 2515 ข้อ 76 ซึ่งให้กำหนดราคาค่าทดแทนทรัพย์สินเท่าราคาของทรัพย์สินตามราคาธรรมดาที่ซื้อขายในท้องตลาดในวันที่พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนใช้บังคับจำเลยที่ 1 นำเงินค่าทดแทนราคาทรัพย์สินของโจทก์ไปวางณ สำนักงานวางทรัพย์กลาง แต่ไม่ยอมให้โจทก์รับเงินทั้งหมดไปในคราวเดียว โดยกำหนดเงื่อนไขการจ่ายเงินไว้ อ้างว่ามีอำนาจตามประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 295 ลงวันที่28 พฤศจิกายน 2515 ไม่ได้ เพราะประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 290 ลงวันที่ 27 พฤศจิกายน 2515 ซึ่งเป็นกฎหมายว่าด้วยทางพิเศษ ได้บัญญัติถึงอำนาจของเจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ไว้โดยตรงแล้ว ไม่จำต้องนำประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 295 ซึ่งเป็นกฎหมายว่าด้วยทางหลวงมาใช้บังคับโดยอนุโลมโจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินโฉนดเลขที่ 9445 แขวงทุ่งมหาเมฆเ