ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3895/2525

ประเด็นกฎหมาย

ตัวแทนของบริษัทต่างประเทศมีหน้าที่เสียภาษีเงินได้ตามมาตรา 76 ทวิ หรือไม่ และต้องเสียภาษีจากการจำหน่ายเงินกำไรตามมาตรา 70 ทวิ หรือไม่

หลักกฎหมาย

ตัวแทนของบริษัทต่างประเทศที่ประกอบกิจการในประเทศไทยจนได้รับเงินได้ มีหน้าที่เสียภาษีตามมาตรา 76 ทวิ แต่การจำหน่ายเงินกำไรตามมาตรา 70 ทวิ ต้องเป็นการจำหน่ายโดยตัวแทนและเป็นกำไรจริง หากลูกค้าส่งเงินค่าสินค้าโดยตรง ไม่ถือว่าตัวแทนจำหน่ายเงินกำไร

คำวินิจฉัย

โจทก์มีหน้าที่เสียภาษีเงินได้ตามมาตรา 76 ทวิ แต่ไม่ต้องเสียภาษีตามมาตรา 70 ทวิ เพราะไม่มีการจำหน่ายเงินกำไร

ข้อเท็จจริงสำคัญ

บริษัทต่างประเทศถือหุ้นในตัวแทน 99.5% และตัวแทนลงชื่อในสัญญาขายเป็นผู้ขาย ทำให้ตัวแทนเป็น 'สถานประกอบการถาวร' ไม่ใช่ตัวแทนอิสระ ส่วนเงินค่าสินค้าที่ลูกค้าส่งโดยตรงไม่ถือว่าตัวแทนจำหน่ายเงินกำไร

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3895/2525ห้างหุ้นส่วนจำกัดนิชโช-อีวาย (ประเทศไทยโจทก์กรมสรรพากร กับพวกจำเลย ป.รัษฎากร ม. 28, ม. 29, ม. 70 ทวิ, ม. 76 ทวิ พ.ร.ฎ.ออกตามความใน ป.รัษฎากร ว่าด้วยการยกเว้นรัษฎากร (ฉบับที่ 18) พ.ศ.2505 ม. 3 อนุสัญญาระหว่างประเทศไทยกับประเทศญี่ปุ่นเพื่อการเว้นการเก็บภาษีซ้อนฯ ลงวันที่ 1 มีนาคม 2506 บริษัท น. (ประเทศญี่ปุ่น) ทำสัญญาขายสินค้าให้แก่ลูกค้าในประเทศไทยโดยโจทก์ลงชื่อในสัญญาเป็นผู้ขายในฐานะเป็นตัวแทน โจทก์จึงเป็นตัวแทนของบริษัท น. ซึ่งตั้งขึ้นตามกฎหมายของต่างประเทศในการประกอบกิจการในประเทศไทย ซึ่งเป็นเหตุให้ได้รับเงินได้จากการขายสินค้า มิใช่เป็นเพียงลูกจ้างหรือผู้ทำการแทนหรือผู้ทำการติดต่อของบริษัท น.เท่านั้นโจทก์จึงมีหน้าที่และความรับผิดในการยื่นรายการและเสียภาษีเงินได้สำหรับการขายสินค้าดังกล่าวตามประมวลรัษฎากร มาตรา 76 ทวิบริษัท น. (ประเทศญี่ปุ่น) มีหุ้นอยู่ในห้างโจทก์ 99.5 เปอร์เซ็นต์โจทก์จึงเป็นตัวแทนตามกฎหมายประกอบธุรกิจแต่บางส่วนให้กับบริษัทดังกล่าว อันถือได้ว่าเป็น 'สถานประกอบการถาวร' ตามอนุสัญญาระหว่างประเทศไทยกับประเทศญี่ปุ่นเพื่อการเว้นการเก็บภาษีซ้อนฯ มิใช่เป็นแต่ นายหน้า ตัวแทนค้าต่าง หรือตัวแทนอื่น ๆ ที่มีสถานภาพเป็นอิสระ อย่างแท้จริง ซึ่งกระทำการแต่เพียงเป็นสื่อกลางระหว่างวิสาหกิจหนึ่งของรัฐ ผู้ทำสัญญารัฐหนึ่งกับผู้ที่จะเป็นลูกค้าในรัฐผู้ทำสัญญาอีกรัฐหนึ่ง โจทก์ จึงไม่ได้รับยกเว้นไม่ต้องเสียภาษีตามอนุสัญญาดังกล่าวเมื่อโจทก์อุทธรณ์คำสั่งของเจ้าพนักงานประเมินต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ โจทก์อุทธรณ์แต่เพียงว่าโจทก์ไม่มีหน้าที่ต้องเสียภาษีเงินได้ตามมาตรา 76 ทวิ และภาษีจากการจำหน่ายเงินกำไรตามมาตรา 70 ทวิ โดยโจทก