ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3089/2524

ประเด็นกฎหมาย

การเรียกเก็บภาษีเกินอัตราเป็นหนี้เงินที่ต้องคืน ไม่ใช่การครอบครองปรปักษ์ และจำเลยต้องรับผิดในดอกเบี้ยเมื่อผิดนัด

หลักกฎหมาย

การเรียกเก็บภาษีเกินอัตราเป็นหนี้เงินที่จำเลยไม่มีสิทธิในเงินนั้น จำเลยต้องคืนเงินให้โจทก์ ไม่ใช่การครอบครองปรปักษ์ตาม ป.พ.พ. มาตรา 1382 และเมื่อจำเลยได้รับการทวงถามโดยชอบแล้วไม่ยอมคืน ถือว่าผิดนัด ต้องรับผิดในดอกเบี้ยตั้งแต่วันผิดนัด

คำวินิจฉัย

พิพากษายืน ให้จำเลยชำระเงิน 98,946.74 บาท พร้อมดอกเบี้ยนับแต่วันที่ 13 มีนาคม 2516

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์เสียภาษีการค้าเกินอัตราให้แก่กรมสรรพากรจำเลยเป็นเงิน 98,946.74 บาท โจทก์มีหนังสือทวงถามให้คืนเมื่อวันที่ 13 มีนาคม 2510 แต่จำเลยไม่ยอมคืน

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3089/2524บริษัท เจริญวัฒนา จำกัดโจทก์กรมสรรพากรจำเลย ป.พ.พ. ม. 204, ม. 1382 ป.รัษฎากร โจทก์เสียภาษีการค้าเกินอัตราให้แก่กรมสรรพากรจำเลยเป็นเรื่องหนี้เงินที่จำเลยเรียกเก็บผิดไปจากที่กฎหมายบัญญัติ เป็นเรื่องสิทธิเรียกร้องในหนี้เงิน เมื่อจำเลยไม่มีสิทธิอย่างใดในเงินที่เรียกเก็บนั้น จำเลยก็ต้องคืนเงินอันมีจำนวนเงินที่เกินให้โจทก์ กรณีไม่ใช่เรื่องครอบครองปรปักษ์ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 แม้เงินจำนวนนี้ไม่มีอยู่ที่จำเลย เพราะตกได้แก่ แผ่นดินและรัฐบาลได้ใช้จ่ายไปแล้วเพื่อการบำรุงประเทศ หรือโจทก์ได้บวกค่าภาษีที่ได้ชำระไปแล้วรวมเข้ากับต้นทุนสินค้าและจำหน่ายให้กับผู้ซื้อ ก็หาเป็นเหตุที่จะทำให้จำเลย ไม่ต้องรับผิดไม่ เมื่อจำเลยได้รับการทวงถามจากโจทก์โดยชอบแล้ว ไม่ยอมคืนเงินภาษีที่โจทก์ชำระเกิน ถือได้ว่าจำเลยตกเป็นผู้ผิดนัด ต้องรับผิดในดอกเบี้ยตั้งแต่วันผิดนัดเป็นต้นมาศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงิน 98,946.74 บาทแก่โจทก์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาได้ ให้จำเลยชำระเงินในต้นเงินดังกล่าวนับแต่วันที่ 13 มีนาคม 2516 จำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยข้อกฎหมายว่า "ข้อเท็จจริงเป็นอันยุติรับฟังได้ว่า สินค้าแป้งสาลี่ที่โจทก์สั่งเข้ามาจะต้องเสียภาษีการค้าในอัตราร้อยละ 1.5 ของรายรับ ซึ่งคู่ความแถลงรับกันว่าเงินที่โจทก์เสียเกินเป็นเงิน 98,946.74 บาท โดยแยกเป็นภาษีการค้า89,447.20 บาท และภาษีเทศบาล 8,494.53 บาท" ฯลฯ"จำเลยฎีกาต่อไปอีกว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องเพราะจำเลยได้กรรมสิทธิ์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 พิเคราะห์แล้ว เห็นว่า กรณีเรื่องนี้เป็นหนี้เงินที่จำเลยเรียกเก็บผิดไปจากที่กฎหมายบัญญัติ เป็นเรื่องสิทธิเรียกร้องในหนี้เงิน เ