ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1106/2520
ประเด็นกฎหมาย
การกระทำของโจทก์ในการวิ่งเต้นให้บริษัทเข้าทำสัญญาปรับปรุงที่ดินเป็นการประกอบการค้าประเภทนายหน้าหรือตัวแทนที่ต้องเสียภาษีการค้าและภาษีเงินได้บุคคลธรรมด
หลักกฎหมาย
การกระทำของโจทก์ที่วิ่งเต้นติดต่อให้บริษัทเข้าทำสัญญากับเจ้าของที่ดินและได้รับค่าตอบแทน เข้าลักษณะเป็นนายหน้าหรือตัวแทนจัดการงานให้ เป็นการประกอบการค้าตามประมวลรัษฎากร มาตรา 77 และบัญชีอัตราภาษีการค้า ประเภทการค้า 10 ต้องจดทะเบียนการค้าและเสียภาษีการค้า และเงินค่าตอบแทนดังกล่าวเป็นเงินได้ตามมาตรา 40
คำวินิจฉัย
พิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ ให้ยกฟ้องโจทก์สำหรับภาษีเงินได้และเงินเพิ่มสำหรับปี พ.ศ. 2509 ด้วย
ข้อเท็จจริงสำคัญ
โจทก์ดำเนินการวิ่งเต้นให้เจ้าของที่ดินยอมให้บริษัท ว. เข้าทำการปรับปรุงที่ดิน จนเป็นผลให้เจ้าของที่ดินทำสัญญากับบริษัท ว. และโจทก์ได้รับเงินค่าตอบแทนจากบริษัท ว. เป็นคราว ๆ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2505 ถึงปี พ.ศ. 2512 รวม 3,494,885.50 บาท โดยโจทก์ยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้ปี พ.ศ. 2509 เมื่อวันที่ 28 กุมภาพ
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1106/2520นายสิริ ประวาหะนาวินโจทก์กรมสรรพากร กับพวกจำเลย ป.รัษฎากร ม. 19, ม. 20, ม. 40 (2), ม. 56, ม. 77, ม. 80 บัญชีอัตราภาษีการค้าท้ายประมวลรัษฎากร ประเภทการค้า 10 ป.รัษฎากร ม. 12, ม. 13, ม. 8, ม. 9, ม. 3, ม. 6 ป.พ.พ. ม. 167โจทก์เป็นผู้ดำเนินการวิ่งเต้นให้เจ้าของที่ดินยอมให้บริษัท ว. เข้าทำการปรับปรุงที่ดินอันเป็นแหล่งเสื่อมโทรม จนเป็นผลให้เจ้าของที่ดินทำสัญญาดังกล่าวกับบริษัท ว. และทำให้โจทก์ได้รับเงินค่าตอบแทนจากบริษัท ว. การกระทำของโจทก์เข้าลักษณะเป็นนายหน้าตัวแทนจัดการงานให้ เป็นการประกอบการค้าตามประมวลรัษฎากร มาตรา 77 บัญชีอัตราภาษีการค้า 10 นายหน้าและตัวแทน โจทก์จึงต้องจดทะเบียนการค้าและเสียภาษีการค้า ทั้งต้องเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาตามมาตรา 40(2) จากจำนวนเงินที่โจทก์ได้รับมาจากบริษัท ว.ประมวลรัษฎากร มาตรา 19, 20 มิใช่บทบัญญัติเรื่องอายุความในการเรียกร้องให้ชำระภาษี แต่เป็นบทบัญญัติกำหนดระยะเวลาให้เจ้าพนักงานประเมินมีอำนาจออกหมายเรียกตัวผู้ยื่นรายการมาไต่สวนในเมื่อมีเหตุอันควรเชื่อว่ารายการที่ยื่นไม่ถูกต้องตามความจริงหรือไม่บริบูรณ์ภายในกำหนด 5 ปี พ้นกำหนดนี้แล้วจะมีผลเพียงเจ้าพนักงานประเมินไม่มีอำนาจออกหมายเรียกผู้ยื่นรายการมาไต่สวนเท่านั้น ส่วนสิทธิเรียกร้องให้ชำระภาษีเงินได้และเงินเพิ่มมีอายุความ 10 ปี โดยเริ่มนับอายุความตั้งแต่วันที่ผู้เสียภาษีต้องยื่นรายการและชำระค่าภาษีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 167 ภาษีเงินได้สำหรับปีพ.ศ. 2509 โจทก์จะต้องยื่นรายการภายในวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2510 เมื่อนับถึงวันฟ้องยังไม่พ้น 10 ปี จึงยังไม่ขาดอายุความโจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 ได้มีหนังสือแจ้งการประเมินภาษีเงินได