ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 442/2496

ประเด็นกฎหมาย

เจ้าของที่ดินที่เชิดให้มารดาภริยาแสดงเป็นตัวแทนทำสัญญาเช่า ต้องผูกพันตามสัญญา และผู้ซื้อที่ดินต้องรับโอนสิทธิและหน้าที่ในสัญญาเช่าติดไปด้วย

หลักกฎหมาย

เจ้าของที่ดินที่เชิดให้มารดาภริยาแสดงเป็นตัวแทนหรือรู้แล้วยอมให้แสดงเป็นตัวแทนทำสัญญาเช่า เจ้าของที่ดินต้องผูกพันตามสัญญาเช่าเสมือนมารดาภริยาเป็นตัวแทน และผู้ซื้อที่ดินจากเจ้าของต้องรับโอนสิทธิและหน้าที่ในสัญญาเช่าติดตามไปด้วย

คำวินิจฉัย

พิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ที่ให้ยกฟ้องโจทก์

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์ซื้อที่ดินจากพระยาสุพรรณสมบัติ จำเลยเช่าที่ดินดังกล่าวจากคุณหญิงเครื่องซึ่งเป็นมารดาภริยาของพระยาสุพรรณสมบัติ โดยพระยาสุพรรณสมบัติเชิดหรือยอมให้คุณหญิงเครื่องแสดงเป็นตัวแทนทำสัญญาเช่า

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 442/2496นางบุญล้อม ทีปสุวรรณโจทก์นายอมร หุตะเสวีจำเลย ป.พ.พ. ม. 569, ม. 821 พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่าในภาวะคับขัน พ.ศ.2489 เจ้าของที่ดิน เชิดให้มารดาภริยา แสดงเป็นตัวแทน หรือรู้แล้วยอมให้มารดาภริยา แสดงเป็นตัวแทน ทำสัญญาให้ผู้อื่นเช่าที่ดินปลูกเรือนอยู่อาศัย นั้นเจ้าของที่ดินย่อมต้องผูกพันตามสัญญาเช่าที่มารดาภริยาทำไว้กับผู้เช่า ซึ่งเป็นบุคคลภายนอก ผู้สุจริตเสมือนหนึ่งมารดาภริยาเป็นตัวแทนของเจ้าของที่ดินฉะนั้นผู้ซื้อที่ดินนั้นไปจากเจ้าของ จึงต้องรับโอนสิทธิและหน้าที่ในสัญญาเช่าติดตามไปด้วยโจทก์ฟ้องขับไล่จำเลย ให้รื้อเรือนออกจากที่ดินของโจทก์ซึ่งซื้อมาจากพระยาสุพรรณสมบัติจำเลยต่อสู้ว่า เช่าที่ปลูกเรือนจากเจ้าของเดิม ย่อมได้รับความคุ้มครองตามพระราชบัญญัติควบคุมค่าเช่า ฯลฯศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว เห็นว่า จำเลยเช่าที่พิพาทจากคุณหญิงเครื่อง มารดาภริยาพระยาสุพรรณสมบัติ โดยพระยาสุพรรณสมบัติมิได้มอบหมายจึงไม่ผูกพันพระยาสุพรรณสมบัติ พิพากษาให้จำเลยรื้อเรือนออกไปจากที่พิพาทจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์เห็นว่า กรณีเข้าตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 821 เรื่องตัวแทน พระยาสุพรรณสมบัติต้องผูกพันตามสัญญาเช่าโจทก์ผู้รับโอนย่อมต้องรับโอนสิทธิการเช่าติดตามมาด้วย พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์ฎีกาศาลฎีกาเห็นว่า เรื่องนี้พระยาสุพรรณสมบัติ ได้เชิดคุณหญิงเครื่องให้แสดงเป็นตัวแทนหรือรู้แล้วยอมให้คุณหญิงเครื่องแสดงเป็นตัวแทน พระยาสุพรรณสมบัติจึงต้องผูกพันตามสัญญาเช่าที่คุณหญิงเครื่องเป็นตัวแทนของพระยาสุพรรณสมบัติ โจทก์ผู้รับโอนที่ดินนี้มา ย่อมต้องรับโอนสิทธิการเช่าของจำเลยติดมาด้วย จะถือว่าจำเลยอยู่โดยไม่มีอำนาจหาได้ไม่จึงพิพากษายืน(ดุลยทัณฑ์ชนาณัติ-ธรรมบัณฑิตสิ