ปัญหาว่าคดีมีทุนทรัพย์เกินอำนาจศาลแขวงหรือไม่ และเมื่อจำเลยมิได้อุทธรณ์หรือโต้แย้งคำสั่งเรื่องอำนาจศาลในทันที ศาลสูงจะยกขึ้นวินิจฉัยได้หรือไม่ เพราะเป
เรื่องอำนาจศาลเป็นข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลย่อมยกขึ้นวินิจฉัยได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 142(5) แม้คู่ความมิได้อุทธรณ์หรือโต้แย้งไว้ก่อน และเมื่อเห็นว่าคดีเกินอำนาจศาลแขวง ศาลสูงย่อมมีอำนาจให้ยกคำพิพากษาศาลแขวงแล้วพิพากษายกฟ้องโจทก์ได้
ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าคดีมีทุนทรัพย์เกินอำนาจศาลแขวง จึงให้ยกคำพิพากษาศาลแขวงและพิพากษายกฟ้องโจทก์
โจทก์ฟ้องขอให้โอนที่ดินตามสัญญาจะซื้อขายต่อศาลแขวง จำเลยต่อสู้ว่าคดีมีทุนทรัพย์เกินอำนาจศาลแขวง แต่ศาลแขวงสั่งว่าคดีอยู่ในอำนาจแล้วพิจารณาคดีต่อไป จำเลยมิได้อุทธรณ์หรือโต้แย้งคำสั่งในทันที จนศาลพิพากษาแล้วจึงอุทธรณ์เรื่องอำนาจศาลอีก
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1541/2494นางทองเติม ตันตราภรณ์โจทก์นายถนอม โอสถานนท์ ที่ 1 นายวิเชียร โดยนางกิมลี้จำเลยผู้แทนโดยชอบธรรม ที่ 2จำเลย พระธรรมนูญศาลยุติธรรม ป.วิ.พ. ม. 24, ม. 142, ม. 150, ม. 226, ม. 228ฟ้องขอให้โอนที่ดินให้ตามสัญญาจะซื้อขายนั้น เป็นคดีมีทุนทรัพย์ (อ้างคำสั่งคำร้องที่ 12/2493 และฎีกาที่1065/2493)โจทก์ฟ้องจำเลยต่อศาลแขวง จำเลยต่อสู้ว่าเป็นคดีมีทุนทรัพย์เกินอำนาจศาลแขวง แต่เมื่อศาลแขวงสั่งว่าคดีอยู่ในอำนาจศาลแขวง แล้วพิจารณาคดีต่อไปนั้น แม้จำเลยมิได้อุทธรณ์ในทันที และมิได้โต้แย้งคำสั่งไว้ จนศาลพิพากษาแล้ว จึงมาอุทธรณ์เรื่องอำนาจศาลอีก ดังนี้ก็ตาม ก็เป็นเรื่องอำนาจศาลเป็นข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน. ศาลย่อมยกขึ้นวินิจฉัยได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 142(5) และเมื่อเห็นว่าคดีเกินอำนาจศาลแขวง ศาลสูงก็ย่อมมีอำนาจให้ยกคำพิพากษาศาลแขวงแล้วพิพากษายกฟ้องโจทก์ได้(นาถปรีชา-ดุลยทัณฑ์ชนาณัติ-มนูกิจวิมลอรรถ)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุรายการที่ 1/ ของหน้าที่ 1 พิมพ์คำพิพากษาปิดฉบับย่อ