ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 149/2492

ประเด็นกฎหมาย

ทายาทหรือผู้จัดการมรดกไม่มีอำนาจฟ้องคดีลักทรัพย์และปลอมเอกสารเมื่อผู้เสียหายถึงแก่กรรมก่อนการกระทำผิด และผู้พิพากษาที่เคยนั่งพิจารณาคดีในศาลชั้นต้นแม้

หลักกฎหมาย

1. ผู้พิพากษาซึ่งเคยนั่งพิจารณาคดีในศาลชั้นต้น แม้จะถูกย้ายไปอยู่ศาลอื่นแล้ว ถ้าหากยังคงเป็นผู้พิพากษาอยู่ ก็ย่อมอนุญาตให้คู่ความในคดีนั้นฎีกาได้ตาม ป.วิ.อ. มาตรา 221 2. คดีลักทรัพย์ ถ้าจำเลยกระทำผิดก่อนเจ้าทรัพย์ถึงแก่กรรม ทายาทหรือผู้จัดการมรดกไม่มีอำนาจฟ้องเพราะไม่ใช่ผู้เสียหาย 3. เมื่อศาลอุทธรณ์

คำวินิจฉัย

พิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์

ข้อเท็จจริงสำคัญ

นายพรท มัธยมจันทร์ถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 10 มีนาคม 2485 โจทก์ฟ้องว่าจำเลยลักเอกสารสัญญากู้ระหว่างวันที่ 1 กุมภาพันธ์ ถึง 31 มีนาคม 2485 และปลอมหนังสือกู้ภายหลัง แต่คดีไม่อาจชี้ได้ว่าการกระทำผิดเกิดขึ้นก่อนหรือหลังผู้เสียหายถึงแก่กรรม

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 149/2492พนักงานอัยการ และพ.อ.ชิต ป.มัธยมจันทร์ กับพวกโจทก์นายอิดหมิง แซ่เบ๊ กับพวกจำเลย ป.วิ.อ. ม. 2 (4), ม. 28, ม. 29, ม. 221 ป.วิ.พ. ม. 105 กฎหมายลักษณะอาญา ม. 157, ม. 223, ม. 224, ม. 226, ม. 228, ม. 288, ม. 293 พ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายลักษณะอาญา พ.ศ.2477 (ฉบับที่ 4) ม. 4 พ.ร.บ.ระเบียบข้าราชการฝ่ายตุลาการ ฉบับที่ 6 ผู้พิพากษาซึ่งเคยนั่งพิจารณาคดีในศาลชั้นต้น แม้จะถูกย้ายไปอยู่ศาลอื่นก็ตาม ถ้าหากยังคงเป็นผู้พิพากษาอยู่ ก็ย่อมอนุญาตให้คู่ความในคดีนั้นฎีกาได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 221 คดีของโจทก์มีพยานเอกสารมากมาย เมื่อศาลอุทธรณ์เห็นว่าพยานบุคคลรับฟังไม่ได้ แม้มีพยานเอกสารมาเจือสมก็ไม่มีผลดีแก่คดีของโจทก์แล้ว ศาลอุทธรณ์จะไม่พิจารณาพยานเอกสารนั้นๆ ต่อไปก็ได้ ไม่เป็นการผิดกฎหมาย คดีลักทรัพย์ ถ้าปรากฏว่าจำเลยได้กระทำผิดก่อนเจ้าทรัพย์ถึงแก่กรรมทายาทหรือผู้จัดการมรดกของเจ้าทรัพย์ย่อมไม่มีอำนาจฟ้องร้องเพราะไม่ใช่ผู้เสียหาย ฟ้องโจทก์ได้กล่าวหาว่าจำเลยปลอมหนังสือสัญญากู้และกระทำพยานหลักฐานเท็จตั้งแต่ระยะเวลาก่อนผู้เสียหายถึงแก่กรรมตลอดมาจนภายหลังถึงแก่กรรม คดีไม่อาจชี้ได้ว่าจำเลยกระทำผิดในระยะใด คดีไม่มีทางที่จะรู้ได้ว่าโจทก์จะมีอำนาจฟ้องได้หรือไม่ เช่นนี้ในชั้นฎีกาก็ไม่จำเป็นต้องพิจารณาข้อเท็จจริงต่อไป ในข้อหาที่ว่าจำเลยอ้างหลักฐานเท็จในคดีแพ่ง คือหาว่าจำเลยอ้างสัญญากู้ที่จำเลยทำปลอมขึ้นโดยเจตนาจะใช้แทนสัญญากู้ฉบับที่จำเลยกู้เงินจากผู้ตาย ดังนี้เมื่อเป็นคดีที่จำเลยฟ้องร้องกันเองในคดีแพ่ง โจทก์ซึ่งเป็นทายาทหรือผู้จัดการมรดกของผู้ตาย ย่อมไม่ใช่เป็นผู้เสียหายในคดีนั้นจึงไม่มีอำนาจฟ้องคดีอาญาในข้อหาฐานอ้างหลั