ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1050/2512นายพนม กิ่งแก้วโจทก์นางตด ใจงามจำเลย ป.พ.พ. ม. 650, ม. 653, ม. 654, ม. 655, ม. 224 พ.ร.บ.ห้ามเรียกดอกเบี้ยเกินอัตรา พ.ศ.2475 การยืมข้าวเปลือกซึ่งตกลงให้ดอกเบี้ยเป็นข้าวเปลือกในอัตรา 1 ถังต่อข้าวเปลือกที่ยืม 2 ถังนั้นมิใช่ดอกเบี้ยตามความหมายของกฎหมาย เพราะผลประโชน์ที่เรียกเป็นดอกเบี้ยจะเกิดขึ้นได้จากหนี้เงินเท่านั้น เมื่อตกลงจะให้ผลประโยชน์ตอบแทนในการยืมข้าวเปลือกกันไว้อย่างไร (แม้คำนวณแล้วผลประโยชน์ตอบแทนจะสูงเกินกว่าร้อยละห้าสิบต่อปี) ผู้ยืมจะต้องชำระให้ตามข้อตกลงนั้น ประกาศห้ามมิให้ตกข้าวแก่ชาวนา จ.ศ. 1239 ได้ถูกยกเลิกไปแล้วโดย ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ซึ่งได้รวบรวมข้อบัญญัติต่าง ๆ ในทางแพ่งทั้งหมดขึ้นใช้บังคับ(อ้างคำพิพากษาฎีกาที่ 1981/2511โจทก์ฟ้องว่า จำเลยยืมข้าวเปลือกจากโจทก์ ๒๐๐ ถึง ถังละ ๒๐ กิโลกรัม ตกลงให้ดอกเบี้ยเป็นข้าวเปลือก ๒ถัง ต่อ ๑ ถัง จำเลยไม่ใช้ตามสัญญา ข้าวเปลือกราคาถังละ ๑๕ บาท ขอให้บังคับจำเลยใช้ข้าวที่ยืมและดอกเบี้ยที่ค้างรวม ๓๐๐ ถัง หากไม่สามารถใช้ข้าวเปลือก ให้ใช้เงินแทน ๔,๕๐๐ บาท และให้ใช้ดอกเบี้ยเป็นข้าวเปลือกต่อไปอีก จำเลยต่อสู้ว่า ไม่เคยยืมข้าวเปลือกจากโจทก์ ไม่เคยพิมพ์ลายนิ้วมือให้โจทก์ สัญญาที่โจทก์ฟ้องเป็นสัญญาปลอม ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่าพยานโจทก์แตกต่างกันเป็นพิรุธ ฟังไม่ได้ว่าจำเลยกู้ข้าวเปลือกจากโจทก์ พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ฟังว่า จำเลยทำสัญญายืมข้าวเปลือกไปจากโจทก์ ต้องใช้คืนและจำเลยไม่ได้โต้แย้งเรื่องราคา ผลประโยชน์ที่จำเลยตกลงให้โจทก์ไม่ต้องด้วยข้อห้ามตามกฎหมาย พิพากษากลับให้จำเลยชำระข้าวเปลือกให้โจทก์ ๓๐๐ ถัง ถ้าไม่สามารถชำระให้ชำระเงินแทน ๔,๕๐๐ บาท ให้จำเลยใช้ดอกเ