ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 690/2512นายเอง แซ่ว่องโจทก์ห้างหุ้นส่วนจำกัดศิวกร โดยนายจินเหยี่ยม แซ่ลิ้ม หุ้นส่วนผู้จัดการจำเลย ป.วิ.พ. ม. 132, ตาราง , ตาราง พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 ม. 22, ม. 24, ม. 25โจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยออกจากที่ดินของโจทก์ ศาลพิพากษาว่าที่ดินไม่ใช่ของโจทก์ โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้อง คดีอยู่ในระหว่างพิจารณาของศาลฎีกา ปรากฏว่าโจทก์ถูกศาลพิพากษาให้เป็นบุคคลล้มละลาย และเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ไม่ขอเข้าว่าความแทนโจทก์ โจทก์จะดำเนินคดีเองต่อไปไม่ได้ ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 24 ศาลฎีกาจึงให้จำหน่ายคดีของโจทก์เสียโจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของและครอบครองที่ดินสองโฉนด จำเลยได้เข้าใช้ที่ดินว่างเปล่าบางส่วนในที่ดิน ๒ โฉนดนี้ โดยไม่มีสิทธิ ขอให้ขับไล่ จำเลยต่อสู้ว่า ที่ดิน ๒ โฉนดตามฟ้อง เป็นของนายอุเทน เตชะไพบูลย์ จำเลยได้ทำสัญญาเช่าจากนายอุเทน เตชะไพบูลย์ ขอให้ยกฟ้อง ศาลแพ่งฟังว่าที่พิพาทเป็นของนายอุเทน เตชะไพบูลย์ ให้จำเลยเช่า โจทก์มิได้มีกรรมสิทธิ์ ไม่มีอำนาจฟ้องขับไล่ พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา โดยเสียค่าขึ้นศาลอย่างคดีไม่มีทุนทรัพย์ ศาลฎีกาเห็นว่าคดีมีลักษณะเป็นคดีมีทุนทรัพย์ สั่งให้ศาลชั้นต้นตีราคาทรัพย์พิพาท แล้วเรียกค่าขึ้นศาลชั้นฎีกา ศาลชั้นต้นตีราคาทรัพย์พิพาท ๖๐๐,๐๐๐ บาท ให้โจทก์นำค่าขึ้นศาลมาชำระภายใน ๑ เดือน โจทก์ยื่นคำร้องว่าได้ถูกศาลพิพากษาให้เป็นบุคคลล้มละลาย ตกเป็นคนยากจนไม่มีเงินเสียค่าธรรมเนียมศาล ศาลชั้นต้นส่งคำร้องมาให้ศาลฎีกาสั่ง ศาลฎีกาสั่งว่า เมื่อปรากฏว่าโจทก์เป็นบุคคลล้มละลาย โจทก์จึงไม่มีอำนาจเข้าว่าคดีเอง ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย ให้ศาลชั้นต้นแจ้งให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ท