ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3646/2565

ประเด็นกฎหมาย

การบุกรุกป่าสงวนแห่งชาติและอุทยานแห่งชาติโดยอ้างคำสั่ง คสช. ที่ 66/2557 และการใช้กฎหมายใหม่กับความผิดต่อเนื่อง

หลักกฎหมาย

การดำเนินกระบวนพิจารณาซ้ำในประเด็นที่ศาลฎีกาวินิจฉัยแล้วต้องห้ามตาม ป.วิ.พ. มาตรา 144 ประกอบ ป.วิ.อ. มาตรา 15; คำสั่ง คสช. ที่ 66/2557 เป็นเพียงคำสั่งทางบริหาร ไม่ได้ยกเว้นความผิด; ความผิดต่อเนื่องต้องใช้กฎหมายที่แก้ไขใหม่บังคับ

คำวินิจฉัย

ศาลฎีกาพิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยมีความผิดตาม พ.ร.บ.ป่าสงวนแห่งชาติ (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2559 มาตรา 14, 31 วรรคหนึ่ง (ใหม่) และให้ลงโทษตามบทบัญญัติดังกล่าว นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 3

ข้อเท็จจริงสำคัญ

จำเลยบุกรุกยึดถือครอบครองที่ดินในเขตป่าสงวนแห่งชาติและอุทยานแห่งชาติ โดยอ้างว่าเข้าทำประโยชน์ก่อนคำสั่ง คสช. ที่ 66/2557 และสืบทอดจากบรรพบุรุษ แต่ภาพถ่ายทางอากาศแสดงว่าที่ดินยังเป็นป่าในปี 2556 และถูกแผ้วถางในปี 2558

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3646/2565พนักงานอัยการ จังหวัดอุบลราชธานีโจทก์นาย ล.จำเลย พ.ร.บ.ป่าไม้ พ.ศ.2484 ม. 54, ม. 72 ตรี พ.ร.บ.ป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ.2507 ม. 14, ม. 31 วรรคหนึ่ง (ใหม่) พ.ร.บ.อุทยานแห่งชาติ พ.ศ.2504 ม. 16 (1), ม. 16 (4), ม. 24 คำสั่งคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ 66/2557 จำเลยยื่นคำร้องขอให้ส่งความเห็นเพื่อให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยกรณีบทบัญญัติแห่งกฎหมายขัดต่อรัฐธรรมนูญโดยมีข้ออ้างและคำขออย่างเดียวกันมาพร้อมกับฎีกา ซึ่งศาลฎีกาได้มีคำสั่งไปแล้ว การที่จำเลยยังคงฎีกาในประเด็นดังกล่าวโดยขอให้ศาลฎีกาส่งความเห็นต่อศาลรัฐธรรมนูญเพื่อวินิจฉัยและรอการพิพากษาคดีไว้ จึงเป็นการดำเนินกระบวนพิจารณาซ้ำต้องห้ามตาม ป.วิ.พ. มาตรา 144 ประกอบ ป.วิ.อ. มาตรา 15 ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย คำสั่งคณะรักษาความสงบแห่งชาติที่ 66/2557 เรื่อง เพิ่มเติมหน่วยงานสำหรับการปราบปราม หยุดยั้งการบุกรุกทำลายทรัพยากรป่าไม้และนโยบายการปฏิบัติงานเป็นการชั่วคราวในสภาวการณ์ปัจจุบัน มีผลบังคับใช้วันที่ 17 มิถุนายน 2557 ในคำสั่งข้อ 6 เมื่อพิจารณาเนื้อหาของคำสั่งดังกล่าวเห็นว่าเป็นเพียงคำสั่งทางบริหารที่กำหนดแนวนโยบายการปฏิบัติงานให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องถือปฏิบัติเพื่อไม่ให้ส่งผลกระทบต่อประชาชนผู้ยากไร้ ผู้ที่มีรายได้น้อย และผู้ไร้ที่ดินทำกินเท่านั้น คำสั่งดังกล่าวไม่มีข้อความตอนใดที่ระบุให้ประชาชนผู้ยากไร้ ผู้ที่มีรายได้น้อย และผู้ไร้ที่ดินทำกินซึ่งได้อาศัยอยู่ในพื้นที่เดิมนั้น ๆ ก่อนคำสั่งนี้มีผลบังคับใช้ไม่มีความผิด หรือมีความผิดแต่ไม่ต้องรับโทษ หรือให้งดเว้นการดำเนินคดีตามกฎหมายแต่อย่างใด จึงต้องถือว่าบุคคลดังกล่าวยังมีความผิดตามกฎหมายอยู่ไม่ว่าบุคคลนั้นจะบุกรุกเข้าทำประโยชน์ก่อนหรือห