ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4459/2565

ประเด็นกฎหมาย

ผู้ประกอบธุรกิจตลาดแบบตรงระงับบัญชีผู้บริโภคโดยไม่แจ้งเหตุผลล่วงหน้าเป็นการละเมิดหรือไม่ และศาลจะกำหนดวิธีการเยียวยาอย่างไร

หลักกฎหมาย

ผู้ประกอบธุรกิจตลาดแบบตรงไม่อาจระงับบัญชีผู้บริโภคโดยพลการโดยไม่แจ้งเหตุผลเป็นลายลักษณ์อักษรล่วงหน้า การกระทำดังกล่าวเป็นการละเมิดสิทธิผู้บริโภคตาม พ.ร.บ.คุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522 มาตรา 4 (1) (3) และเป็นการละเมิดตาม ป.พ.พ. มาตรา 420 หลักเสรีภาพในการทำสัญญาไม่อาจยกขึ้นอ้างได้เมื่อผู้บริโภคไม่มีอำนา

คำวินิจฉัย

พิพากษากลับ ให้จำเลยเปิดเผยข้อมูลและอนุญาตให้โจทก์เข้าถึงบัญชีผู้ใช้งานในเว็บไซต์ของจำเลยตามที่โจทก์เคยมีอยู่ก่อนถูกระงับ ให้จำเลยใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนโจทก์ โดยกำหนดค่าทนายความ 5,000 บาท คำขออื่นนอกจากนี้ให้ยก

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์เป็นผู้บริโภคที่ซื้อสินค้าผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ของจำเลยซึ่งประกอบธุรกิจตลาดแบบตรง จำเลยระงับบัญชีโจทก์โดยอ้างว่าโจทก์ใช้สิทธิไม่สุจริตและฟ้องร้องหลายคดี แต่จำเลยไม่ได้แจ้งเหตุผลเป็นลายลักษณ์อักษรล่วงหน้าให้โจทก์ทราบ

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4459/2565นาย ป.โจทก์บริษัท ล.จำเลย ป.พ.พ. ม. 149, ม. 420 ป.วิ.พ. ตาราง 7 ท้าย ป.วิ.พ. พ.ร.บ.วิธีพิจารณาคดีผู้บริโภค พ.ศ.2551 ม. 7, ม. 12, ม. 39, ม. 42 พ.ร.บ.ขายตรงและตลาดแบบตรง พ.ศ.2545 ม. 3 พ.ร.บ.คุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ พ.ศ.2535 ม. 4 (1) พ.ร.บ.คุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ.2522 ม. 4 (3) จำเลยประกอบธุรกิจในการทำตลาดสินค้าหรือบริการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ด้วยการสื่อสารข้อมูลบนแพลตฟอร์มในเว็บไซต์ของจำเลย เพื่อเสนอขายสินค้าหรือบริการของจำเลยและผู้ประกอบธุรกิจตลาดแบบตรงรายอื่นโดยตรงต่อบุคคลทั่วไปในฐานะเป็นผู้บริโภคที่สมัครเข้ารับบริการในเว็บไซต์ของจำเลย ซึ่งอยู่ห่างโดยระยะทางและมุ่งหวังให้ผู้บริโภคแต่ละรายตอบกลับเพื่อซื้อสินค้าหรือบริการจากจำเลยและผู้ประกอบธุรกิจตลาดแบบตรงรายอื่น เข้าลักษณะตามนิยามศัพท์คำว่า "ตลาดแบบตรง" ตามมาตรา 3 แห่ง พ.ร.บ.ขายตรงและตลาดแบบตรง พ.ศ. 2545 ที่แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติขายตรงและตลาดแบบตรง (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2560 การนำหลัก "เสรีภาพในการทำสัญญา" มาใช้บังคับดังที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยในขณะที่ฝ่ายผู้บริโภคไม่มีอำนาจต่อรองหรือไม่มีอำนาจเหนือจำเลยผู้ประกอบธุรกิจตลาดแบบตรง ย่อมไม่อาจนำมาใช้ได้ในขณะที่ธุรกิจการค้าขายในสภาพสังคมและเศรษฐกิจมีความเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว จึงต้องบังคับใช้ตาม พ.ร.บ.วิธีพิจารณาคดีผู้บริโภค พ.ศ. 2551 มาตรา 12 การระงับการเข้าใช้บัญชีผู้ใช้งานและรหัสผ่านของผู้รับบริการโดยเป็นดุลพินิจฝ่ายเดียวของจำเลยโดยไม่จำต้องแจ้งเหตุผลเป็นลายลักษณ์อักษร เพื่อเป็นหลักฐานให้หน่วยงานของรัฐและหน่วยงานทางปกครองที่มีอำนาจควบคุมและกำกับดูแลจำเลยผู้ประกอบธุรกิจตลาดแบบตรงได้มีโอกาสตรวจสอบความชอบและถูกต้องต