ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 758/2472

ประเด็นกฎหมาย

ข้อจำกัดสิทธิอุทธรณ์ฎีกาตามสัญญาที่กำหนดให้คดีขึ้นสู่ศาลต่างประเทศและคำพิพากษาถึงที่สุด ยังคงมีผลบังคับหรือไม่ หลังจากรัฐบาลสยามได้ทำสัญญาเลิกอำนาจศาล

หลักกฎหมาย

สัญญาข้อ 12 ไม่ขัดกับกฎหมายหรือขัดต่อรัฐประศาสโนบายอย่างใด รัฐบาลสยามเป็นฝ่ายที่ทำสัญญาไมตรีกับเดนมาร์คเลิกศาลต่างประเทศ จึงไม่เป็นการยุติธรรมที่จะถือว่าสัญญาข้อ 12 เป็นการพ้นวิสัย ต้องเอาความมุ่งหมายอันแท้จริงขึ้นมาแปลสัญญา คือ ศาลชั้นต้นที่มีอำนาจพิจารณาคดี

คำวินิจฉัย

ศาลฎีกาตัดสินยืนตามศาลอุทธรณ์ว่า จำเลยอุทธรณ์ไม่ได้ และจำเลยจึงฎีกาต่อไปไม่ได้

ข้อเท็จจริงสำคัญ

รัฐบาลสยามทำสัญญาจ้างโจทก์ให้มารับราชการในกรมไฟฟ้าหลวง โดยสัญญาข้อ 12 กำหนดว่า หากเกิดข้อพิพาทในการแปลความในสัญญา ให้นำเรื่องขึ้นสู่ศาลต่างประเทศและให้ถือเอาคำพิพากษานั้นเป็นอันถึงที่สุด ต่อมารัฐบาลสยามได้ทำสัญญากับเดนมาร์คเลิกอำนาจศาลต่างประเทศที่จะชำระคดีระหว่างคนเดนมาร์ค โจทก์ฟ้องจำเลยเรียกเงินตา

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 758/2472หลวงอำนวยสารบรรณ์โจทก์พระยาสารศาสตร์ฯ กรมรถไฟหลวงการไฟฟ้าสามเสนจำเลย ป.วิ.พ. ป.พ.พ. ม. 114, ม. 132ข้อจำกัดสิทธิอุทธรณ์ฎีกาไม่ขัดต่อรัฐประศาสโนบายรัฐบาลเปนคู่สัญญา และได้ทำสัญญาไมตรีซึ่งเปนเหตุให้ข้อจำกัดพ้นวิสัยแล้วต้องเพ่งเล็งถึงเจตนาอันแท้จริงของคู่สัญญา วิธีพิจารณาแพ่ง กรมใดกรมหนึ่งของรัฐบาลเปนจำเลยคดีนี้รัฐบาลได้ทำสัญญาจ้างโจทก์ให้มารับราชการในกรมไฟฟ้าหลวง ในสัญญาข้อ ๑๒ มีความว่า "ถ้าเกิดข้อพิพาทในการแปลความในสัญญา.....ให้นำเรื่องขึ้นสู่ศาลต่างประเทศและให้ถือเอาคำพิพากษานั้นเปนอันถึงที่สุด" ต่อมารัฐบาลสยามได้ทำสัญญากับเดนมาร์คเลิกอำนาจศาลต่างประเทศที่จะชำระคดีระวางคนเดนมาร์คภายหลังโจทก์ฟ้องจำเลยเรียกเงินตามสัญญาที่ศาลต่างประเทศ แต่ศาลต่างประเทศได้โอนคดีนี้ไปยังศาลแพ่ง ศาลแพ่งตัดสินให้จำเลยใช้เงินตามสัญญาดังโจทก์ฟ้อง จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์เห็นว่าตามสัญญาข้อ๑๒ จำเลยอุทธรณ์ไม่ได้ ศาลฎีกาตัดสินยืนตามศาลอุทธรณ์ เพราะสัญญาข้อ ๑๒ นั้นไม่ขัดกับกฎหมายหรือขัดต่อรัฐประศาสโนบายอย่างใด และรัฐบาลสยามก็เปนฝ่ายที่ทำสัญญาไมตรีกับเดนมาร์คเลิกศาลต่างประเทศ จึงไม่เปนการยุตติธรรมที่จะถือว่าสัญญาข้อ ๑๒ เปนการพ้นวิสัย ต้องเอาความมุ่งหมายอันแท้จริงขึ้นมาแปลสัญญา คือ ศาลชั้นต้นที่มีอำนาจพิจารณาคดี จำเลยจึงฎีกาต่อไปไม่ได้(บัส-พรหม-มนู)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุรายการที่ 1/ ของหน้าที่ 1 พิมพ์คำพิพากษาปิดฉบับย่อ