ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 480/2494

ประเด็นกฎหมาย

การฟ้องเรียกเรือคืนและการใช้ราคาเรือเมื่อจำเลยยึดเรือไปโดยไม่มีอำนาจ

หลักกฎหมาย

ก.ท.ส. มีอำนาจเฉพาะในทรัพย์สินของสัตรูต่อสหประชาชาติ เมื่อยึดทรัพย์ของโจทก์ซึ่งไม่ใช่สัตรูโดยไม่มีอำนาจ ต้องคืนเรือ หากคืนไม่ได้ต้องใช้ราคา

คำวินิจฉัย

พิพากษายืน ให้ยกฎีกาจำเลย

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์เป็นจีนฮกเกี้ยน ไม่ใช่สัตรูต่อสหประชาชาติ ได้รับมอบเรือจากกองทัพยี่ปุ่นชำระหนี้ก่อนยี่ปุ่นแพ้สงคราม เรือไม่มีทะเบียน จำเลยยึดเรือไป

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 480/2494นายจิ้นตง แซ่หว่องโจทก์คณะกรรมการ ก.ท.ส.จำเลย ป.วิ.พ. ม. 172 ป.พ.พ. ม. 69, ม. 194, ม. 214, ม. 321, ม. 420, ม. 1299, ม. 1302, ม. 1336 พ.ร.บ.ว่าด้วยการกักคุมตัวและการควบคุมจัดกิจการหรือทรัพย์สินของบุคคลที่เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติ 2488 เจ้าหนี้ได้รับมอบเรือในการตีใช้หนี้ค่าส่งอาหาร แล้วจำเลยยึดเรือนั้นไป เจ้าหนี้จึงฟ้องเรียกเรือคืน แม้ในฟ้องจะไม่กล่าวถึงรายละเอียดในเรื่องอาหารที่ได้ส่งให้ลูกหนี้ก็ไม่เป็นฟ้องเคลือบคลุม เพราะข้อนี้เป็นแต่มูลเหตุที่ได้เรือมา ไม่ใช่ข้อประเด็นโดยตรง กองทัพยี่ปุ่นลูกหนี้มอบเรือซึ่งยังไม่เคยมีทะเบียนตีใช้หนี้ให้เจ้าหนี้ แม้จะไม่ได้จดทะเบียนการโอน อย่างน้อยเจ้าหนี้ก็มีสิทธิ์ครอบครองดีกว่าคนอื่น รวมทั้ง ก.ท.ส.ที่เข้ายึดเรืออันนับว่าเป็นผู้ใช้สิทธิ์ของกองทัพยี่ปุ่นซึ่งไม่มีสิทธิ์จะเอาเรือนั้นกลับคืนจากโจทก์ โจทก์เป็นจีนฮกเกี้ยนไม่ใช่บุคคลที่เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติ โจทก์ได้รับเรือใช้หนี้จากกองทัพยี่ปุ่นก่อนยี่ปุ่นแพ้สงคราม เรือนั้นย่อมพ้นสภาพเรือใช้ในการสงคราม ก.ท.ส.มีอำนาจแต่เฉพาะในทรัพย์สินของสัตรูต่อสหประชาชาติ เมื่อ ก.ท.ส.ทำตามอำนาจและหน้าที่ แต่ทำผิดไปโดยไปยึดทรัพย์ของโจทก์ที่ไม่ใช่สัตรูต่อสหประชาชาติโดยไม่มีอำนาจ ก.ท.ส.ก็ต้องคืนเรือนั้นเมื่อคืนไม่ได้โดยไม่ข้อแก้ตัวก็ต้องใช้ราคา ศาลพิาพากษาให้จำเลยใช้ราคาเรือจำเลยจะอ้างว่าจำเลยมีสิทธิ์ใช้เงินแต่เฉพาะที่หักจากเงินของสัตรูต่อสหประชาชาติ จำเลยไม่มีเงินของตนเอง ดังนี้การที่จำเลยจะมีสินทรัพย์ใช้ให้ได้หรือไม่นั้น เป็นอีกเรื่องหนึ่ง ศาลพิพากษาให้จำเลยใช้ราคาเรือได้โจทก์ฟ้องว่าโจทก์เป็นผู้รับมรดกนายฟุกซึ่งมีสัญชาติเป็นจีนฮกเกี้ยน นายฟุกได้ส่งอาหารให้