ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 551/2493

ประเด็นกฎหมาย

การตีความคำว่า "บริวาร" ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 142 กรณีบุคคลที่เข้าอยู่ในห้องเช่าโดยอาศัยอำนาจการเช่าของผู้เช่า แม้จะลงทะเบียนสำมะโนครัวเป็นเจ้าบ้านหรืออ้า

หลักกฎหมาย

เมื่อบุคคลใดเข้าอยู่ในห้องเช่าโดยอาศัยอำนาจการเช่าของผู้เช่าแล้ว บุคคลนั้นย่อมเป็นบริวารของผู้เช่าตาม ป.วิ.พ. มาตรา 142 โดยไม่คำนึงถึงความสัมพันธ์ส่วนตัวหรือการลงทะเบียนสำมะโนครัวว่าเป็นเจ้าบ้านหรือหัวหน้าครอบครัว

คำวินิจฉัย

ผู้ร้องเป็นบริวารของจำเลย พิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์

ข้อเท็จจริงสำคัญ

จำเลยเป็นผู้เช่าห้องพิพาทจากโจทก์ ผู้ร้องเข้าอยู่ในห้องพิพาทโดยอาศัยอำนาจการเช่าของจำเลย แม้ผู้ร้องจะลงทะเบียนสำมะโนครัวว่าเป็นหัวหน้าครอบครัวหรือเจ้าบ้าน และอ้างว่าจำเลยเป็นลูกจ้างของตน แต่จำเลยกับผู้ร้องเป็นหุ้นส่วนทำการค้า

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 551/2493คุณหญิงรจิตร ราชวังสัน(หม้าย)โจทก์นายใต้ แซ่ตั้งจำเลยนายกิมง้วน แซ่ลี้ผู้ร้อง ป.วิ.พ. ม. 142 ป.พ.พ. ม. 537 พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่าในภาวะคับขัน พ.ศ.2489 เมื่อจำเลยเป็นผู้เช่าห้องพิพาทจากโจกท์ แม้คนที่อยู่กับจำเลยจะไปลงสำมะโนครัวว่าตนเป็นเจ้าบ้านและอ้างว่าจำเลยเป็นเพียงลูกจ้างก็ดี ย่อมถือว่าผู้นั้นเป็นบริวารของจำเลยด้วยเดิมโจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยออกจากห้องแถวของโจทก์ ศาลพิพากษาขับไล่จำเลยและบริวาร คดีถึงที่สุด ในการบังคับคดีโจทก์ขอให้ศาลหมายจับ ก.ผู้ร้องฐานขัดหมายบังคับ ก.แถลงต่อศาลว่าไม่ใช่เป็นบริวารของจำเลย แต่เป็นเจ้าของร้านและจำเลยเป็นลูกจ้างของ ก. และส่งสำเนาทะเบียนสำมะโนครัวมาแสดงว่า ก.เป็นเจ้าบ้านในห้องพิพาท ข้อเท็จจริงได้ความว่าจำเลยเป็นผู้ทำสัญญาเช่าห้องพิพาทจากโจทก์ จำเลยกับ ก.ผู้ร้องเป็นหุ้นส่วนทำการค้า ศาลชั้นต้นเห็นว่า ก.สามารถแสดงอำนาจพิเศษให้เห็นได้ว่ามิใช่บริวารของจำเลย ให้ยกคำร้องของโจทก์ที่ขอให้จับ ก.เสีย ศาลอุทธรณ์เห็นว่า ที่ว่าหัวหน้าครอบครัวตามสำมะโนครัวไม่ได้หมายความว่า เจ้าบ้นและไม่มีความสัมพันธ์ในการเข้ายอยู่ในที่นี้กับโจกท์ ไม่น่าเชื่อว่า ก.ไม่ใช้บริวาร ให้ยกคำสั่งศาลชั้นต้นและบังคับให้ ก.ผู้ร้องออกจากที่พิพาทใน ๗ วัน มิฉะนั้นให้จับตัวมาขัง ฯลฯ นางกิมง้วนผู้ร้องฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า การที่ ก.จะไปลงบัญชีสำมะโนครัวว่าเป็นหัวหน้าครอบครัว หรือแม้ว่าจะลงว่าเป็นเจ้าของบ้านหรือเจ้าของห้ามก็ตามที ก็ไม่อาจทำให้ฐานะแห่งการเข้าอยู่ในห้องที่จำเลยได้เช่าไว้เปลี่ยนแปลงไปได้ ก.เข้าอยู่ในห้องเช่าได้ก็โดยอาศัยอำนาจการเช่าของจำเลย และเห็นว่าความสัมพันธ์ทางส่วนตัวระหว่างผู้เข้าอยู่กับผู้เช่าจะมีความเหลื่อมล้ำต่ำสูงกันอย่