ปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับอำนาจฟ้องและการใช้บังคับกฎกระทรวงผังเมืองรวม
ตาม พ.ร.บ.การผังเมือง พ.ศ. 2518 มาตรา 26 และ 27 กฎกระทรวงให้ใช้บังคับผังเมืองรวมมีผลบังคับใช้โดยไม่ต้องออกพระราชบัญญัติผังเมืองเฉพาะก่อน และผู้ที่ใช้ประโยชน์ที่ดินภายหลังกฎกระทรวงมีผลบังคับไม่ได้รับยกเว้นตามมาตรา 27 วรรคสอง แม้จะได้รับความเสียหายจากการรื้อถอนอาคารก็ตาม
ศาลฎีกาพิพากษายืนตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 1 (โดยอนุมานจากเนื้อหา) เนื่องจากกฎกระทรวง ฉบับที่ 182 (พ.ศ. 2537) ซึ่งมีผลใช้บังคับในระหว่างพิจารณามีข้อกำหนดสอดคล้องกับกฎกระทรวง ฉบับที่ 17 (พ.ศ. 2529) ทำให้กรณีของจำเลยยังคงต้องห้ามและขัดต่อกฎกระทรวงดังกล่าว
จำเลยซื้อที่ดินและก่อสร้างอาคารหลังจากกฎกระทรวง ฉบับที่ 17 (พ.ศ. 2529) มีผลใช้บังคับแล้ว โดยอาคารที่ก่อสร้างผิดไปจากผังเมืองรวมที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวงดังกล่าว
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1600/2542นายกเทศมนตรีเมืองอุดรธานี กับพวกโจทก์นางสุพร พนาวัฒนวงศ์จำเลย ป.วิ.พ. ม. 55, ม. 249 พ.ร.บ.การผังเมือง พ.ศ. 2518 ม. 26, ม. 27, ม. 83 กฎกระทรวง ฉบับที่ 17 (พ.ศ.2529) ออกตามความในพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ.2518 ตาม พ.ร.บ.การผังเมือง พ.ศ. 2518 มาตรา 26 วรรคหนึ่งการใช้บังคับผังเมืองรวมให้กระทำโดยกฎกระทรวง และตามมาตรา 27 วรรคหนึ่งบัญญัติห้ามไว้ว่า ในเขตที่ได้มีกฎกระทรวงให้ใช้บังคับผังเมืองรวมแล้ว ห้ามบุคคลใดใช้ประโยชน์ที่ดินผิดไปจากที่ได้กำหนดไว้ในผังเมืองรวมหรือปฏิบัติการใด ๆ ซึ่งขัดกับข้อกำหนดของผังเมืองรวมนั้น โดยบัญญัติบทลงโทษทางอาญาและวิธีการแก้ไขสำหรับผู้ฝ่าฝืนไว้ในมาตรา 83 ไม่ปรากฏว่ามีบทบัญญัติใดกำหนดให้ต้องมีการออก พ.ร.บ.ให้ใช้บังคับผังเมืองเฉพาะในท้องที่เดียวกันก่อนจึงจะทำให้กฎกระทรวงข้างต้นมีผลใช้บังคับได้ เพราะการวางและจัดทำผังเมืองเฉพาะเป็นกรณีที่บัญญัติแยกไว้ต่างหากทั้งบทบัญญัติตามมาตรา 27 ซึ่งกำหนดโทษและวิธีการแก้ไขสำหรับผู้ฝ่าฝืนไว้ตามมาตรา 83 นั้น ได้บัญญัติห้ามเฉพาะกรณีใช้ประโยชน์ที่ดินผิดไปจากที่ได้กำหนดไว้ในผังเมืองรวม หรือปฏิบัติการใด ๆ ซึ่งขัดกับข้อกำหนดของผังเมืองรวมเท่านั้น มิได้ระบุถึงผังเมืองเฉพาะด้วยแต่อย่างใด ดังนั้น กฎกระทรวง ฉบับที่ 17 (พ.ศ. 2529)ซึ่งประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วมีผลใช้บังคับ เมื่อจำเลยฝ่าฝืนก่อสร้างอาคารผิดไปจากที่ได้กำหนดไว้ในกฎกระทรวงให้ใช้บังคับผังเมืองรวม โจทก์ย่อมมีอำนาจฟ้องจำเลย จำเลยซื้อที่ดินโฉนดตามฟ้องเมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2530 แต่กฎกระทรวงฉบับที่ 17 (พ.ศ. 2529) มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 12 กันยายน 2529ถึงวันที่ 11 กันยายน 2534 จำเลยได้ก่อสร้างอาคารขึ้น