ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 9545/2539

ประเด็นกฎหมาย

ความรับผิดของตัวการเมื่อตัวแทนรับเงินค่าซื้อรถยนต์เกินอำนาจ แต่บุคคลภายนอกสุจริตเชื่อโดยสมควรว่าตัวแทนมีอำนาจ และการกำหนดค่าฤชาธรรมเนียมที่ผิดอัตรา

หลักกฎหมาย

แม้ตัวแทนจะกระทำเกินอำนาจ แต่ถ้าการกระทำและทางปฏิบัติของตัวการทำให้บุคคลภายนอกสุจริตมีมูลเหตุอันสมควรเชื่อว่าตัวแทนมีอำนาจ ตัวการต้องรับผิดตาม ป.พ.พ. มาตรา 822 ประกอบมาตรา 820 และปัญหาค่าฤชาธรรมเนียมที่ผิดอัตราเป็นปัญหาเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย ศาลฎีกาแก้ไขได้แม้ไม่มีคู่ความฎีกา

คำวินิจฉัย

จำเลยที่ 1 ต้องรับผิดต่อโจทก์ในฐานะบุคคลภายนอกผู้สุจริต ถือว่าโจทก์ได้ชำระราคารถยนต์คันพิพาทให้แก่จำเลยที่ 1 แล้ว และศาลฎีกาแก้ไขค่าฤชาธรรมเนียมให้ถูกต้องตามอัตรา

ข้อเท็จจริงสำคัญ

จำเลยที่ 2 เป็นตัวแทนขายรถยนต์ของจำเลยที่ 1 แต่ไม่มีอำนาจรับเงินค่าซื้อรถยนต์ จำเลยที่ 2 รับเงินจากโจทก์เกินอำนาจ แต่การกระทำของจำเลยที่ 2 และทางปฏิบัติของจำเลยที่ 1 ทำให้โจทก์เชื่อโดยสมควรว่าจำเลยที่ 2 มีอำนาจรับเงิน

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 9545/2539นายยุทธนา กรอบอนันต์โจทก์บริษัทมิตซูออโตเซลส์ (๑๙๘๗) กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 456, ม. 820, ม. 821, ม. 822 ป.วิ.พ. ม. 142 (5), ม. 246, ม. 247, ตาราง 6 ท้าย ป.วิ.พ.อัตราค่าทแม้จำเลยที่ 2 ตัวแทนขายรถยนต์ของจำเลยที่ 1 จะไม่มีอำนาจรับเงินค่าซื้อรถยนต์แทนจำเลยที่ 1 และการที่จำเลยที่ 2 รับเงินค่าซื้อรถยนต์จากโจทก์จะเป็นการที่ตัวแทนทำการนั้นไปเกินอำนาจตัวแทนก็ตาม แต่เมื่อการกระทำของจำเลยที่ 2 และทางปฏิบัติของจำเลยที่ 1 ผู้เป็นตัวการทำให้โจทก์ซึ่งเป็นบุคคลภายนอกมีมูลเหตุอันสมควรจะเชื่อว่าการที่จำเลยที่ 2 รับเงินค่าซื้อรถยนต์ภายในขอบอำนาจของจำเลยที่ 2 ผู้เป็นตัวแทน จำเลยที่ 1 จึงต้องรับผิดต่อโจทก์บุคคลภายนอกผู้สุจริต ตาม ป.พ.พ.มาตรา 822 ประกอบมาตรา 820 ดังนั้น จึงต้องถือว่าโจทก์ได้ชำระราคารถยนต์คันพิพาทให้แก่จำเลยที่ 1 แล้ว ที่ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยที่ 1 ใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนโจทก์โดยกำหนดค่าทนายความเกินขั้นสูงตามตาราง 6 ท้าย ป.วิ.พ. และศาลอุทธรณ์พิพากษายืนในผลแห่งคดีแต่มิได้พิพากษาแก้ในส่วนนี้นั้น แม้ปัญหานี้ไม่มีคู่ความฝ่ายใดฎีกา แต่เป็นปัญหาเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกาเห็นสมควรกำหนดเสียใหม่ให้ถูกต้อง(กนก พรรณรักษา-พิมล สมานิตย์-สมชัย สายเชื้อ)ศาลแพ่ง - นายอาทิตย์ สินธพานนท์ศาลอุทธรณ์ - หม่อมหลวงฤทธิเทพ เทวกุลแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุรายการที่ 1/ ของหน้าที่ 1 พิมพ์คำพิพากษาปิดฉบับย่อ