ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2773/2522
ประเด็นกฎหมาย
อำนาจฟ้องของรองอธิบดีรักษาการแทน และผลทางกฎหมายของสัญญาค้ำประกันที่มีข้อความขีดฆ่าพร้อมเงื่อนไขชำระหนี้ทันทีเมื่อผิดนัด
หลักกฎหมาย
เมื่ออธิบดีไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้ รองอธิบดีรักษาการแทนมีอำนาจฟ้องแทนได้ หากจำเลยไม่ได้นำสืบหักล้าง โจทก์ไม่ต้องนำสืบรายละเอียดการแต่งตั้ง ข้อความที่ถูกขีดฆ่าไม่ใช่สารสำคัญ ไม่ทำให้สัญญามโมฆะ และสัญญามีเงื่อนไขบังคับก่อนจะมีผลเมื่อเงื่อนไขครบถ้วน มิใช่การผ่อนเวลา
คำวินิจฉัย
ศาลฎีกาวินิจฉัยว่ารองอธิบดีรักษาการแทนมีอำนาจฟ้อง และสัญญาค้ำประกันมีผลบังคับใช้บังคับได้ จึงพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ให้จำเลยชำระหนี้โจทก์ตามฟ้อง
ข้อเท็จจริงสำคัญ
อธิบดีกรมศิลปากรไปต่างประเทศ รองอธิบดีรักษาการแทนยื่นฟ้อง สัญญาค้ำประกันมีข้อความพิมพ์เกินถูกขีดฆ่าไม่ลงชื่อ และสัญญารับสภาพหนี้มีเงื่อนไขต้องกระทรวงการคลังอนุมัติก่อนจึงมีผลบังคับใช้
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2773/2522กรมศิลปากรฯโจทก์นายสนัด มนูภาติล. ป.พ.พ. ม. 9, ม. 113, ม. 204, ม. 688, ม. 691, ม. 700 ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 218 ป.วิ.พ. ม. 142จำเลยให้การต่อสู้เรื่องอำนาจฟ้องว่า ขณะฟ้องคดีนี้อธิบดีกรมศิลปากรยังมีตัวดำรงตำแหน่งปฏิบัติราชการได้ พ. รองอธิบดีจึงไม่มีอำนาจฟ้องแทนกรมศิลปากร ดังนี้ ปัญหาว่ากรมศิลปากรมีรองอธิบดีกี่คน และปลัดกระทรวงได้แต่งตั้งให้ พ.รองอธิบดีรักษาการแทนตามประกาศคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 218 ลงวันที่ 29 กันยายน 2512 หรือไม่ จึงไม่มีประเด็นที่โจทก์จะต้องนำสืบ เมื่อปรากฏว่าโจทก์ยื่นฟ้องขณะที่อธิบดีกรมศิลปากรไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้ พ.รองอธิบดีกรมศิลปากรรักษาราชการแทนอธิบดีจึงมีอำนาจฟ้องแทนโจทกืได้ตามประกาศคณะปฏิวัติฉบับดังกล่าว ข้อ 42 วรรคสอง สัญญาค้ำประกันมีการขีดฆ่าข้อความบางแห่งที่พิมพ์เกินไว้ ซึ่งไม่ใช่ข้อความที่เป็นสารสำคัญ แม้ผู้ขีดฆ่าจะไม่ได้ลงชื่อไว้ก็ไม่เป็นเหตุให้สัญญาค้ำประกันรับฟังไม่ได้ และข้อความในสัญญาค้ำประกันที่ว่า ถ้า อ. ลูกหนี้ ผิดนัดไม่ชำระหนี้ จำเลยยอมชำระเงินที่ อ. ยังค้างชำระอยู่ให้โจทก์จนครบถ้วนทันทีไม่ว่าจะมีทางเรียกให้ อ. ชำระหนี้ได้หรือไม่ก็ตามนั้น ไม่ขัดต่อกฎหมาย สัญญาค้ำประกันไม่เป็นโมฆะและบังคับได้ โจทก์จึงฟ้องให้จำเลยชำระหนี้ในฐานผู้ค้ำประกันได้เมื่อนางอำไพผิดนัดไม่ชำระ สัญญารับสภาพหนี้ที่จำเลยเข้าค้ำประกัน อ.ต่อโจทก์มีข้อความว่าสัญญาดังกล่าวมีผลใช้บังคับต่อเมื่อกระทรวงการคลังเห็นชอบแล้ว เป็นสัญญาที่มีเงื่อนไขบังคับก่อนอันเป็นข้อสารสำคัญ ส่วนสัญญาข้อ 2 ที่ อ.จะเริ่มผ่อนชำระเงินตั้งแต่เดือนมกราคม 2516 เป็นต้นไปนั้น เป็นการกำหนดไว้ล่วงหน้าโดยคาดว่ากระทรวงการคลังจะอนุมัติมาก่อน เมื่อ