ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1681/2531

ประเด็นกฎหมาย

เจ้าพนักงานประเมินมีอำนาจออกหมายเรียกตรวจสอบเมื่อมีเหตุสงสัยว่ารายการไม่ถูกต้องหรือไม่ และการฝ่าฝืนกฎหมายเรื่องการเก็บบัญชีถือเป็นเหตุสุดวิสัยได้หรือไ

หลักกฎหมาย

กำไรขั้นต้นเพิ่มขึ้นแต่กำไรสุทธิลดลงเป็นเหตุสมควรให้เชื่อว่าการยื่นรายการไม่ถูกต้อง เจ้าพนักงานประเมินจึงมีอำนาจออกหมายเรียกตรวจสอบตามมาตรา 19 ประมวลรัษฎากรได้ ส่วนการที่ผู้เสียภาษีนำบัญชีไปเก็บไว้ที่อื่นโดยฝ่าฝืนประกาศคณะปฏิวัติฉบับที่ 285 ไม่ถือเป็นเหตุสุดวิสัย จึงไม่สามารถอ้างเป็นข้อต่อสู้เพื่อหล

คำวินิจฉัย

พิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ คือ ยกฟ้องโจทก์

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์นำเข้าสินค้ากระติกน้ำและเครื่องแก้ว กำไรขั้นต้นเพิ่มขึ้นทุกปีแต่กำไรสุทธิลดลง เจ้าพนักงานประเมินออกหมายเรียกตรวจสอบตามมาตรา 19 และมาตรา 23 พร้อมกัน โจทก์นำบัญชีไปเก็บที่คลังสินค้าอื่นซึ่งไม่ใช่สถานที่ประกอบธุรกิจโดยฝ่าฝืนประกาศคณะปฏิวัติ แล้วเกิดเพลิงไหม้บัญชีเสียหาย โจทก์อ้างเหตุสุดวิสัยเพื่อป

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1681/2531ห้างหุ้นส่วนจำกัดธีระอิมปอร์ทแอนด์เอ็กซปอร์ทโจทก์กรมสรรพากร กับพวกล. ป.วิ.พ. ม. 161 ป.รัษฎากร ม. 19, ม. 23, ม. 83 ตรี พ.ร.บ.พนักงานอัยการ พ.ศ.2498 ม. 11 (2) พ.ร.บ.ทนายความ พ.ศ.2528 ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 285 ม. 13, ม. 23เจ้าพนักงานประเมินวิเคราะห์แบบแสดงรายการเพื่อเสียภาษีของโจทก์แล้ว ปรากฏว่ากำไรขั้นต้นเพิ่มขึ้นทุกปีแต่กำไรสุทธิกลับลดลง เพียงเท่านี้ก็พอมีเหตุสมควรที่จะให้เจ้าพนักงานประเมินเชื่อว่าการยื่นแบบแสดงรายการของโจทก์น่าจะไม่ถูกต้อง เจ้าพนักงานประเมินจึงมีอำนาจหมายเรียกโจทก์มาทำการตรวจสอบไต่สวนดังที่มาตรา 19 ประมวลรัษฎากรบัญญัติไว้ได้ ส่วนโจทก์จะมีรายจ่ายที่จะนำมาหักค่าใช้จ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิจริงหรือไม่ เป็นเรื่องในชั้นไต่สวนตรวจสอบคนละขั้นตอนกับในขั้นหมายเรียกมาทำการไต่สวนตรวจสอบตามมาตรา 19 จึงไม่ทำให้อำนาจการออกหมายเรียกของเจ้าพนักงานประเมินเสียไปแต่ประการใดและการที่เจ้าพนักงานประเมินออกหมายเรียกในกรณีนี้ แม้เจ้าพนักงานประเมินได้ระบุมาตรา 19, 23 มาด้วยกันในหมายเรียกก็หาเป็นเรื่องที่ขัดกันไม่ แต่เป็นการอ้างมาตรา 23 เกินเลยมาเท่านั้น ไม่ทำให้หมายเรียกที่มีเหตุที่จะเรียกได้ตามมาตรา 19 ตามที่กล่าวแล้ว ไม่ชอบด้วยกฎหมาย โจทก์ประกอบกิจการนำสินค้าประเภทกระติกน้ำและเครื่องแก้วเข้ามาจำหน่าย อันเป็นธุรกิจที่จะต้องจัดทำบัญชีตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 285 เรื่องการบัญชี โจทก์ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีจึงต้องเก็บรักษาบัญชีและเอกสารประกอบการลงบัญชีไว้ ณ สถานที่ประกอบธุรกิจนั้น จะเก็บรักษา ณ สถานที่อื่น โจทก์ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีจะต้องขออนุญาตต่อสารวัตรใหญ่บัญชีหรือสารวัตรบัญชีตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่อธิบดีกำห