ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1257/2493

ประเด็นกฎหมาย

กระทรวงพาณิชย์มีอำนาจฟ้องเรียกค่าเสียหายจากปลัดอำเภอที่ทำผิดหน้าที่จนเกิดการเสียหาย และปลัดอำเภอต้องรับผิดเมื่อไม่ปฏิบัติตามระเบียบการเก็บเงิน

หลักกฎหมาย

เมื่อปลัดอำเภอผู้ได้รับการแต่งตั้งทำผิดหน้าที่จนเกิดการเสียหาย กระทรวงพาณิชย์ย่อมมีอำนาจเป็นโจทก์ฟ้องเรียกค่าเสียหายจากปลัดอำเภอผู้นั้นได้ และหากปลัดอำเภอไม่ปฏิบัติตามระเบียบที่ห้ามเก็บเงินเกินหมื่นบาทไว้ที่อำเภอ ต้องรับผิดใช้เงินนั้น

คำวินิจฉัย

พิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์

ข้อเท็จจริงสำคัญ

กระทรวงพาณิชย์ส่งผ้ามาให้ข้าหลวงประจำจังหวัดเพื่อขายแก่ชาวนา ข้าหลวงมอบให้อำเภอ นายอำเภอแต่งตั้งปลัดอำเภอเป็นกรรมการขายผ้า ปลัดอำเภอขายผ้าได้เงินรวม 19,754 บาท (เกินหมื่นบาท) แล้วเก็บไว้ในเซฟตามคำสั่งนายอำเภอ ต่อมามีคนร้ายลักเงินไป ปลัดอำเภอไม่ปฏิบัติตามระเบียบที่ให้ส่งเงินทันทีเมื่อถึงหมื่นบาท

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1257/2493อัยการสุพรรณบุรี (นายจรรยา สัตยประกอบโจทก์ผู้แทนกระทรวงพาณิชย์โจทก์นายชลอ สุกุมารพันธ์ ที่ 1 นายสาย ดวงสุวรรณ ที่ 2จำเลยนายอาจ บำเทิงเวชช ที่ 3 นายประชุม สุนทรวิถาต ที่ 4 พลตำรวจพูล เมฆอำพันธ์ ที่ 5จำเลย ป.พ.พ. ม. 420, ม. 797, ม. 812, ม. 813 พ.ร.บ.ว่าด้วยระเบียบราชการบริหารแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2476 กระทรวงพาณิชย์ส่งผ้ามาให้ข้าหลวงประจำจังหวัดเพื่อขายแก่ชาวนา ข้าหลวงประจำจังหวัดมอบให้อำเภอเป็นผู้ขาย นายอำเภอจึงแต่งตั้งปลัดอำเภอ และเจ้าหน้าที่อื่นเป็นกรรมการขายผ้า ดังนี้ เมื่อปลัดอำเภอผู้ได้รับการแต่งตั้งทำผิดหน้าที่จนเกิดการเสียหายขึ้น กระทรวงพาณิชย์ย่อมมีอำนาจเป็นโจทก์ฟ้องเรียกค่าเสียหายจากปลัดอำเภอผู้นั้นได้การขายผ้ามีระเบียบว่า เงินได้จากการขายให้ส่งต่อคณะกรรมการอำเภอรวบรวมส่งคณะกรรมการจังหวัดเป็นการด่วน ถ้าวันใดได้เงินที่ได้รับมีจำนวนถึงหมื่นบาท ให้คณะกรรมการอำเภอรีบส่งเงินแก่จังหวัดเสียคราวหนึ่งก่อนห้ามมิให้เก็บเงินที่ได้จากการขายผ้าไว้ที่อำเภอเกินกว่าจำนวนหมื่นบาท ดังนี้เมื่อปลัดอำเภอขายผ้าได้เงินเกินหมื่นบาท แล้วไม่นำส่งจังหวัด กลับเอาไปเก็บไว้ในเซฟของอำเภอจนมีผู้ร้ายไขเซฟลักเงินจำนวนนี้ไป ต้องถือว่า ปลัดอำเภอผู้นั้นมิได้ปฏิบัติตามระเบียบโดยตรงและต้องรับผิดใช้เงินจำนวนนี้ได้ความว่า กระทรวงพาณิชย์ได้ส่งผ้ามาจังหวัดสุพรรณบุรีเพื่อขายแก่ชาวนา โดยติดต่อทางข้าหลวงประจำจังหวัดฯ มอบให้อำเภอศรีประจันต์ไปขาย นายสายจำเลยเป็นปลัดอำเภอเป็นกรรมการขายผ้าหน่วยหนึ่ง ได้ขายผ้าไป 2 คราว คราวแรกได้เงิน 9,380 บาท คราวที่ 2 ได้เงิน 10,374 บาทแล้วเก็บไว้ในเซฟตามที่จำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นนายอำเภอสั่ง เพราะเสมียนตราไม่อยู่