ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 493/2511

ประเด็นกฎหมาย

เมื่อไม้ที่โจทก์ตัดฟันโดยถูกต้องตามกฎหมายถูกเจ้าหน้าที่ยึดไว้และสูญหายไปในระหว่างการยึด จำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นหน่วยงานต้นสังกัดต้องคืนเงินค่าภาคหลวงที่เก

หลักกฎหมาย

การทำไม้โดยถูกต้องตามกฎหมาย แต่โจทก์ไม่ได้ไม้ไปเพราะถูกเจ้าหน้าที่ยึดและไม้สูญหายในระหว่างการยึด ถือว่าการทำไม้ยังไม่สมบูรณ์ จำเลยไม่มีอำนาจเอาเงินค่าภาคหลวงไว้ โดยมิใช่เรื่องละเมิด จำเลยที่ 1 ในฐานะหน่วยงานต้นสังกัดต้องคืนเงินค่าภาคหลวงที่เก็บไปแล้ว

คำวินิจฉัย

จำเลยที่ 1 ต้องคืนเงินมัดจำการตรวจตีตราเพื่อเก็บค่าภาคหลวงจำนวน 2,450 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันที่ 24 เมษายน 2499 เป็นเวลา 5 ปี และนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จ และคืนค่าภาคหลวงล่วงหน้าจำนวน 290 บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันที่ 28 มกราคม 2506 จนกว่าจะชำระเสร็จ ส่วนจำเลยที่ 2-5 ให้ยกฟ้อง

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์ได้รับอนุญาตให้ตัดฟันไม้และชำระค่าภาคหลวงล่วงหน้า 960 บาท และวางเงินมัดจำค่าตรวจตีตรา 30,000 บาท จำเลยที่ 5 ยึดไม้ที่โจทก์ตัดรวมทั้งไม้ 1021 ท่อนที่ตรวจวัดและตีตราแล้ว ไม้ 1021 ท่อนสูญหายไปหมดในระหว่างการยึด

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 493/2511นายยี เจียวสว่างโจทก์กรมป่าไม้ โดยนายวิเชียร กุญชร ณ อยุธยา อธิบดี ที่ 1 กับพวกรวม 5คน พ.ร.บ.ป่าไม้ พ.ศ.2484 ม. 14 ป.พ.พ. ม. 194, ม. 406, ม. 420 พ.ร.บ.ป่าไม้ (ฉบับที่ 4) พ.ศ.2503 โจทก์กับพวกได้รับอนุญาตให้ตัดฟันไม้ในป่าโดยโจทก์ได้ชำระค่าภาคหลวง จำเลยที่ 5 ซึ่งเป็นป่าไม้เขต ได้ออกตรวจและตีตรายึดไม้ที่โจทก์กับพวกตัดไม้ รวมทั้งไม้ 1021 ท่อนที่จำเลยที่ 4 ซึ่งเป็นนายอำเภอสั่งให้นายดวงสอนตรวจวัดไม้และตีตราเพื่อชำระค่าภาคหลวงให้โจทก์ ไม้จำนวน 1021 ท่อนนี้ถูกจำเลยที่ 5 ยึดไว้รวมกับไม้อื่น ๆ ที่โจทก์กับพวกตัดฟันและยังไม่ได้ตรวจตีตรา ไม้ 1021 ท่อนได้สูญหายไปหมดสิ้น ดังนี้ ถ้าจำเลยที่ 5 มิได้สั่งยึดไม้รายนี้ไว้ และไม้รายนี้มิได้สูญหายไปในระหว่างที่ถูกจำเลยที่ 5 ผู้เป็นเจ้าหน้าที่ของจำเลยที่ 1 ยึดไว้แล้ว การทำไม้ก็เป็นอันสมบูรณ์ แต่ไม้รายนี้ได้ทำถูกต้องตามกฎหมายแล้ว แต่จำเลยที่ 5 ได้มีคำสั่งให้ยึดไว้รวมกับไม้รายอื่นที่โจทก์ทำผิดแล้วไม่ถอนคืนให้โจทก์ ต่อมาไม้ได้สูญหายไปในระหว่างถูกจำเลยที่ 5 สั่งยึดและการสูญหายก็อยู่ในความรับผิดชอบของเจ้าหน้าที่ของจำเลยที่ 1 ด้วย ดังนี้ จะถือว่าการทำได้สมบูรณ์แล้วหาได้ไม่ การทำไม้รายนี้เป็นการทำโดยถูกต้องตามกฎหมายแล้ว แต่โจทก์ไม่ได้ไม้ไป จำเลยจึงไม่มีอำนาจเอาเงินค่าภาคหลวงของโจทก์ไว้ โดยที่มิใช่เรื่องละเมิด จำเลยที่ 1 ผู้เดียวจึงต้องคืนเงินค่าภาคหลวงที่เก็บไปแล้วแก่โจทก์ ส่วนจำเลยที่ 2 - 5 ไม่ต้องรับผิดคดีนี้ โจทก์ฟ้องว่าโจทก์กับพวกได้รับอนุญาตให้ตัดฟันไม้กระยาเลยในป่า โจทก์ได้ชำระค่าภาคหลวงล่วงหน้าไปแล้วจำนวน ๙๖๐ บาท โจทก์และนายชุ่ม แสนโคตรได้ตัดฟันไม้ตามใบอน