ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 254/2492

ประเด็นกฎหมาย

อำนาจฟ้องของเวยยาวัจจกร ความสมบูรณ์ของสัญญายกกรรมสิทธิที่ดินให้แก่วัด และความรับผิดในการรื้อถอนเรือนที่ปลูกในที่ดินที่ยกให้

หลักกฎหมาย

วัดเป็นนิติบุคคล เจ้าอาวาสมีอำนาจจัดการทรัพย์สมบัติของวัดและสามารถมอบอำนาจให้เวยยาวัจจกรฟ้องคดีแทนได้ สัญญายกกรรมสิทธิที่ดินให้แก่วัดโดยระบุที่ธรณีสงฆ์เป็นผู้รับ ถือเป็นการให้ทรัพย์สมบัติแก่วัด สัญญาสมบูรณ์ตามกฎหมาย และสิ่งปลูกสร้างในที่ดินขณะทำสัญญาย่อมตกเป็นกรรมสิทธิแก่ผู้รับทันที ผู้รื้อถอนโดยไม่

คำวินิจฉัย

พิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ ให้จำเลยรับผิดในละเมิด

ข้อเท็จจริงสำคัญ

นางจ่างยกกรรมสิทธิที่ดินพร้อมเรือน 2 หลังให้แก่วัดบางแพรกใต้ โดยจดทะเบียนถูกต้อง จำเลยรื้อเรือนดังกล่าว จำเลยต่อสู้ว่าเวยยาวัจจกรไม่มีอำนาจฟ้อง และสัญญายกให้ไม่สมบูรณ์เพราะระบุที่ธรณีสงฆ์เป็นผู้รับ

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 254/2492พระอธิการช่วง เจ้าอาวาสวัดบางแพรกใต้ โดยนายเฟี้ยม บัวเอี่ยมเวยยาวัจจกร ผู้รับมอบอำนาจโจทก์นายเหนี่ยง ใจอู่ล. ป.พ.พ. ม. 72, ม. 420, ม. 521. พ.ร.บ.คณะสงฆ์ พ.ศ.2484 ม. 40, ม. 43, ม. 44. ป.ที่ดิน เจ้าอาวาสมีอำนาจและหน้าที่ตาม พ.ร.บ.ปกครองคณะสงฆ์ 2484 ในเรื่องจัดการทรัพย์สมบัติของวัด ถ้ามีกรณีฟ้องร้องเจ้าอาวาสจะฟ้องร้องเอง หรือมอบอำนาจให้เวยยาวัจจกรฟ้องร้องแทนได้. ในสัญญายกกรรมสิทธิที่ดินให้ปรากฎว่า ที่ธรณีสงฆ์เป็นผู้รับนั้น ย่อมเป็นที่เข้าใจว่าเป็นการให้เป็นทรัพย์สมบัติของวัด เพราะที่ธรณีสงฆ์ไม่ใช่บุคคล ข้อความในสัญญาปรากฎว่า "สิ่งซึ่งปลูกสร้างลงในที่ดินรายนี้ย่อมยกให้ด้วยทั้งสิ้น" ดังนั้นเรือนที่ปลูกอยู่ในที่ดินในขณะทำสัญญายกให้ ย่อมตกเป็นกรรมสิทธิแก่ผู้รับในขณะทำสัญญาแล้วนั้น ผู้ใดรื้อถอนภายหลังโดยไม่มีอำนาจอย่างใดย่อมต้องรับผิดในลักษณะละเมิด.โจทก์ฟ้องว่า นางจ่างได้ยกกรรมสิทธิที่ดินกับเรือน ๒ หลังให้เป็นกรรมสิทธิแก่วัดบางแพรกใต้ โดยจดทะเบียนต่อเจ้าพนักงานโดยถูกต้องตามกฎหมาย จำเลยได้รื้อเรือน ๒ หลังไปเสีย จึงขอให้ศาลบังคับให้จำเลยปลูกเรือนให้คงสภาพเดิม หรือใช้ราคา จำเลยให้การว่านายเฟี้ยม ไม่ใช่เวยยาวัจจกรที่ได้รับแต่งตั้งจากทางการ จึงไม่มีอำนาจฟ้อง นางจ่างได้ทำพินัยกรรมยกทรัพย์สินทั้งหมดให้แก่จำเลย หนังสือให้กรรมสิทธิที่ดินท้ายฟ้องไม่ใช่สัญญายกให้แก่วัดบางแพรกใต้ แต่เป็นสัญญายกใฟ้แก่ที่ธรณีสงฆ์ (วัดบางแพรกใต้) ซึ่งไม่ใช่นิติบุคคลตาม ก.ม. จึงไม่มีอำนาจทำนิติกรรมรับที่ดินได้โดยชอบ ศาลชั้นต้นพิพากษาให้โจทก์ชนะคดี ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา, ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า (๑) วัดบางแพรกใต้เป็นนิติบุคคล เจ้าอาวาสเป็นหัวหน้าในวัด มี