ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 65/2489
ประเด็นกฎหมาย
ปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับความรับผิดในสัญญาขายกระดาษ กรณีตัวแทนมีอำนาจหรือไม่ และเหตุสุดวิสัยจากการควบคุมกระดาษโดยรัฐ
หลักกฎหมาย
การลงชื่อผู้จัดการร้านสาขาแสดงถึงอำนาจตัวแทนต่อคนภายนอก แม้ไม่มีหนังสือมอบอำนาจชัดเจน และโจทก์ไม่รู้ข้อจำกัดการขายเฉพาะเงินสด การที่รัฐสั่งควบคุมกระดาษไม่ใช่เหตุสุดวิสัยเพราะจำเลยสามารถขออนุญาตขายได้ แต่จำเลยไม่ขออนุญาต จึงไม่พ้นความรับผิด
คำวินิจฉัย
พิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ ให้จำเลยใช้เบี้ยปรับและส่งกระดาษ
ข้อเท็จจริงสำคัญ
จำเลยทำสัญญาขายกระดาษกับโจทก์ โดยนายฮะกิมลงชื่อในสัญญาในตำแหน่งผู้จัดการร้านสาขา คณะกรมการควบคุมเครื่องอุปโภคบริโภคในภาวะคับขันสั่งควบคุมกระดาษและห้ามจำหน่าย แต่จำเลยสามารถขออนุญาตขายได้ ศาลชั้นต้นยกฟ้องโจทก์โดยเห็นว่าจำเลยส่งกระดาษไม่ได้เป็นเหตุสุดวิสัย ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้จำเลยใช้เบี้ยปรับและส่งกร
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 65/2489กรมสรรพากรโจทก์นายเอ.เอ.อาร์. ซาเลบายจำเลย ป.พ.พ. ม. 113, ม. 219, ม. 380, ม. 381, ม. 383, ม. 386, ม. 456, ม. 798, ม. 801, ม. 821, ม. 822 พ.ร.บ.ควบคุมเครื่องอุปโภคบริโภคและของอื่น ๆ ในภาวะคับขัน พ.ศ.2488 ป.วิ.พ. ม. 1 (3), ม. 1 (4), ม. 94, ม. 177, ม. 223, ม. 235, ม. 237, ม. 240ศาลชั้นต้นยกฟ้องโจทก์แล้วโจทก์อุทธรณ์ฝ่ายเดียว จำเลยไม่ได้อุทธรณ์ในประเด็นที่ศาลชั้นต้นชี้ขาดให้จำเลยแพ้ แต่จำเลยได้กล่าวในคำแก้อุทธรณ์ ดังนี้ศาลอุทธรณ์ต้องยกขึ้นพิจารณาจะถือว่าประเด็นนั้นยุติแล้วไม่ได้คำฟ้องอุทธรณ์และคำแก้อุทธรณ์ก็เป็นคำฟ้องและคำให้การตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา1(3) และ (4)ในสัญญาระบุชื่อและระบุว่าผู้จัดการร้านนั้นอาจแสดงว่ามีหน้าที่อะไรหรือแสดงว่าทำในฐานะผู้จัดการร้านซึ่งเป็นตัวแทนของเจ้าของร้านก็ได้ฉะนั้นอีกฝ่ายหนึ่งนำพยานบุคคลมาสืบว่าผู้นั้นเป็นตัวแทนของเจ้าของร้านก็ได้ ไม่เป็นการสืบแก้เอกสาร แต่เป็นการสืบอธิบายคนในร้านค้าของจำเลยทำสัญญาขายกระดาษ จำเลยรับว่าผู้นั้นเป็นผู้จัดการร้านค้าของจำเลยซึ่งค้ากระดาษและเครื่องเขียนนั้นมีอำนาจในการค้าในวงเขตของร้านสาขานั้นผู้จัดการร้านสาขามีอำนาจทำสัญญาขายสินค้าในร้านนั้นเป็นราคามากๆ ได้โดยไม่ต้องมีหนังสือมอบอำนาจจากเจ้าของร้านการที่เจ้าของร้านมอบอำนาจให้ผู้จัดการร้านสาขาขายของแต่เฉพาะเงินสดนั้นถ้าผู้ทำสัญญาซื้อของไม่รู้ความข้อนี้เจ้าของร้านจะยกความข้อนี้ขึ้นต่อสู้บุคคลภายนอกไม่ได้คณะกรมการควบคุมเครื่องอุปโภคบริโภคในภาวะคับขันสั่งควบคุมกระดาษและห้ามไม่ให้จำหน่ายแก่ผู้ใดนั้น แต่เจ้าของขายอาจขออนุญาตขายได้นั้น ถ้าผู้ทำสัญญาขายกระดาษไม่ส่งกระดาษให้ผู้ซื้อโดยไม่ขออนุญาตต่อทางกา